تاریخچه علم در گوگ تپه خالصه:
از حدود یک قرن پیش تعدادی از ریش سفیدان و معتمدین گوگ تپه جهت زیارت عتبات عالیات کربلای معلی بصورت پیاده عازم کشور عراق می شوندو بعد از حدود 3 ماه با هزاران سختی و مشقت به کربلای معلی می شوند و دو نفر از این بزرگان(مرحوم کربلایی عبادالله عبادی، و ولیخان ابراهیم پور) در مسیر راه کربلا با خدای خویش عهد می بندند اگر چنانچه خداوند متعال توفیق زیارت قبر شش گوشه امام حسین (ع) را نصیبشان کند علم امام حسین را با خود به ایران برده و رونق داده و هر ساله محرم به سوگواری آن حضرت خواهند پرداخت.که به فضل الهی این پرچم ها تا امروز به اهتزاز در آمده است.
این علم معمولاً چوبی بلندی به ارتفاع پنج شش متر که سر آن پنجهای برنجین میگذارند و علم مخصوص امام حسین(ع) پارچه مشکی با نوشته های مخصوص به همراه پارچههای رنگین قیمتی به چوب میبندند. این علم از فقط چوب ساخته شده، توسط علمدار حمل میشود. این علم معمولاً در جلوی صف سوگواران حرکت داده میشود. و شکوه و عظمت هیئت ها را دو چندان میکند. در راس آن علامت و نشان سنتی نام الله و محمد و علی یا پنج تن آل عبا نقره کاری نصب می شود .و این علم در تمامی هیئت های عزادار در جلو هیئت حمل میگردد و جدای از علمگذاری می باشد.و این علم توسط علمدار حمل میگردد و نیاز به حمل جرثقیل نمی باشد.
مراسم علم گذاری از حدود دو دهه پیش مراسم علم بندی سنتی مثل سایر شهرهای ترک نشین در هیئت های گوگ تپه خالصه نیز رواج یافت، و بانیان این هیئت فرزند انقلابی و حسینی و برادر شهید سرافراز زنده یاد چپار ولی زاده می باشد، البته جوانان حسینی نیز که اجرای این مراسم معنوی و مذهبی علاوه بر اینکه شکوه ویژه ای به ایام محرم داده است، باعث رونق عزاداری و انسجام و وحدت، اتحاد هیئت های عزاداری گردیده است.. بطوریکه هیئت ها بصورت یک هیئت واحد از هر محلی وارد محل علم گذاری می شوند.و هیئت واحدی را تشکیل میدهندو با توجه به اهمیت این موضوع در ساخت مسجد صاحب الزمان گوگ تپه فضای بیشتری را جهت تجمع عزاداران و دستجات حسینی در نظر گرفته و به اندازه وسعت قبلی مسجد عقب نشینی داشته است.و مکان ثابتی را بصورت پایه ثابت تعیین کرده اند.
آیین علم بندی در گوگ تپه خالصه:
آیین علم بندی گوگ تپه خالصه نشات گرفته از حریت، آزادگی و سربلندی اهل بیت(ع) بوده و از حدود دو دهه پیش هر ساله در سوم محرم در جلو مسجد صاحب زمان گوگ تپه برپا می شود. آیین مذهبی و سنتی علم بندی در گوگ تپه نیز مثل سایر شهرهای مذهبی به اعتقاد مردم این خطه برگرفته و یادآور مهمترین هدف امام حسین (ع) از قیام كربلا كه همان برافراشتن پرچم اسلام است. كه نمایانگر اهتزار پرچم اسلام و ماندگاری این دین بوسیله قیام كربلای حسینی است. هیاتهای عزاداری گوگ تپه با برافراشتن علم كه نماد استقامت و پیروزی شیعه بوده، ارادت خود را به اباعبدالله الحسین (ع) و یاران با وفایش ابراز میكنند. در باور عزاداران حسینی گوگ تپه حضرت باب الحوایج (ع) این پرچم را در سومین روز از ماه محرم همزمان با اطراق كاروان حسینی در كربلا برافراشته و آنان نیز به یمن زنده نگهداشتن قیام حسینی و تحقق عزت، آزادی و سربلندی اسلام، در این روز علم برپا می كنند. در این آیین مردان و زنان سوگوار حسینی از دومین شب ماه محرم در كنار علم های حسینی شروع به خواندن دعا بویژه زیارت عاشورا كرده و شب و صبحگاه سومین روز، شروع به آذین بندی علم با پارچه های نذری می كنند. پیش از برپایی علم، اقشار مختلف مردم كه نذر یا حاجتی دارند برای برآورده شدن آن، روسری، پارچه و شال، پول نقد به علم میبندند به طوریكه تمام طول علم با پارچههای رنگارنگ پوشیده میشود. در سومین روز از این ماه، حدود ساعت 3 بعد از ظهر عزاداران حسینی با تجمع در اطراف مسجد صاحب الزمان آیین افراشتن علم را برگزار می كنند.علم كه از میله فلزی ساخته شده از سوم محرم با آیین و سنت های خاصی من جمله سینه زنی، مرثیه سرایی و دعا خوانی برافراشته و تا بیستم ماه صفر همزمان با اربعین شهدای كربلا به پایین كشیده می شود. ذكر ˈیاحسینˈ و ˈیا ابوالفضل ˈ عزاداران به هنگام برافراشتن علم ها در مقابل مسجد شور خاصی به عزاداران می دهد و آنان با خواندن ذكر و دعا خواهان برآورده شدن حاجت و نیازهای خود می شوند. و مردم معتقدند برای عرض ارادت به سالار شهیدان، اقدام به ذبح قربانی و توزیع آش، نان نذیه ، شیر و شربت نذری در بین عزاداران می كنند. برپایی علم با توجه به بزرگی و سنگینی آن با كمك جرثقیل انجام میشود و مردم با سر دادن ندای یا حسین و یا ابوالفضل از خدا مدد خواسته و خواهان برآورده شدن نذر و حاجت خود میشوند.و در پایان نمونه مداحی، مرثیه ترکی سینه زنی که مختص این روز است، ضمیمه خواهد شد. در آیین علم بندی در گوگ تپه دهها راس گوسفند كه برای این روز نذر شدهاند در پای علم و اطراف آن ذبح شده و دیگر نذورات مردم از جمله آش، شله زرد، شیر و شربت بین عزاداران پخش میشود.
لازم بذکر است محل برپایی علم با توجه به قرار گرفتن در حریم مسجد به محل متبرکی در بین این خطه تبدیل شده است، و میله علم بعد از ایام محرم و صفر در حیاط منزل یکی از خیرین گوگ تپه بنام خدا بیامرز حاج صیاد جلالی نگهداری میگردد.و پارچه های باز شده از علم توسط افرادی که گرفتارند، مریض دارند به نوعی مشکل دارند بعنوان تبرک بر می دارند تا در سالهای آتی در صورت برآورد مشکلشان چندین برابر آن را به عنوان نذورات تقدیم هیئت علم بندی میکنند.
برچسب:
نویسنده: هلیا خوشنام